MOBBİNG TESPİT RAPORU 2025 YILI - MOBBİNG NEDİR ? MOBBİNG NASIL ANLAŞILIR ? MOBBİNG İSTATİSTİKLERİ

Güncelleme Tarihi: 2/7/2026 5:17:12 PM

MOBBİNG TESPİT RAPORU 2025 YILI - MOBBİNG NEDİR ? MOBBİNG NASIL ANLAŞILIR ? MOBBİNG İSTATİSTİKLERİ



MOBBİNG YAPILMA SEBEBİ

MAĞDURLARIN ŞİKAYET SEBEPLERİ

MAĞDURLARIN YAŞ ARALIĞI

EN ÇOK MOBBİNG YAPILAN MESLEKLER

EN ÇOK MOBBİNG YAPILAN KURUMLAR

MOBBİNG SALDIRI TİPLERİ

MOBBİNG NEDİR? 
İşyerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından, diğer kişi ya da kişilere yönelik gerçekleştirilen, belirli bir süre sistematik biçimde tekrarlanan, yıldırma, karşısındakini pasifize etme, işten soğutma, iş yaptırmama veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan; mağdur ya da mağdurların kişilik değerlerine, mesleki durumlarına, sosyal ilişkilerine veya sağlıklarına zarar veren; kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlar toplamıdır. 

MOBBİNG NE DEĞİLDİR? 
Anlık işyeri çatışmaları, öfke patlamaları, kabalık, ayrımcılığa dayanmayan ve herkese işin gereği olarak ortak yapılan davranışlar mobbing değildir. 

MOBBİNGİN UNSURLARI NELERDİR?
• Her şeyden önce İşyerinde gerçekleşmelidir. • Mobbing Üstler tarafından astlarına uygulanabileceği gibi, astları tarafından üstlerine de uygulanabilir ya da eşitler arasında da gerçekleşebilir. • Yıldırma, pasifize etme ve işten uzaklaştırma amacıyla yapılmalıdır. • Sistemli bir şekilde yapılmalıdır. • Süreklilik kazanmış bir sıklıkla tekrarlanmalıdır. • Kasıtlı yapılmalıdır. • Çoğu zaman sinsice planlanarak yapılır ve Mağdur yapılanın mobbing olduğunu çok geç algılar. • Yıldırma, pasifize etme ve işten uzaklaştırma amacında olmalıdır. • Kişiye yönelik olumsuz tutum ve davranışlar gizli veya açık olabilir. • Mağdurun kişiliğinde, mesleki durumunda veya sağlığında zarar ortaya çıkmalıdır.

MOBBİNG NEDENLERİ 
Mobbing olgusunun ortaya çıkma sebepleri arasında en çok %37,57 oran ile “Saldırganın Kişilik Özelliği” olarak gerçekleşmiştir.

MAĞDURLAR NEDEN ŞİKAYETTE BULUNDU 
Mobbing başvurusunda bulunan çalışanların, şikâyet dağılımına baktığımızda %49,55 ’lik bölümünü “İstifaya Zorlama, Kötü Muameleye Maruz Kalma ve Hakaret” oluşturmaktadır.

ŞİKAYET SEBEBİ 
Mobbing başvurusunda bulunan çalışanların, mağduriyetlerinin şikayete dönüşme sebepleri incelendiğinde birinci sırada % 20,20 oran ile “İş Yükünün Arttırılması” önde gelmektedir

2021-2025 MOBBİNG İSTATİSTİKLERİ 
19.03.2021 – 28.02.2025 tarihleri arasında toplam 147.321 adet mobbing ile ilgili çağrı aldık. SEKTÖRE VE CİNSİYETE GÖRE MOBBİNG DAĞILIMI Çağrıların, % 81 oranla Özel Sektör çalışanlarından ve % 19 oran ile Kamu Sektörü Çalışanlarından gelmiştir.

CİNSİYET – YAŞ DURUMU 
Mobbing konusunda Derneğimizi arayan “Kadın” çalışanların %25,22 oran ile 24-28 yaş aralığındadır.
Mobbing konusunda Derneğimizi “Erkek” çalışanların %25.42 oran ile 29-33 yaş aralığındadır.

MESLEK DAĞILIMI 
Mobbing mağduru vatandaşların meslek dağılımları aşağıdaki gibidir. Dağılım, başvuruda bulunan ilk 15 meslek gurubuna aittir. Meslek gurupları içinde “İşçi” %18.02 oran ile ilk sırada yer almaktadır.

MOBBİNG SALDIRI TİPLERİ 

İLETİŞİME YÖNELİK SALDIRILAR   
 "Mobbing başvurusunda bulunan çalışanların “İletişimine Yönelik” saldırılarda birinci sırada % 50,12 oran ile “Azarlanır, Karalanır” saldırı tipi bulunmaktadır. "
SOSYAL İLİŞKİLERE SALDIRILAR    
 "Mobbing başvurusunda bulunan çalışanların “Sosyal İlişkilere” yönelik saldırılarda birinci sırada %39,39 oran ile “Görmezden Gelinir, Saygı Gösterilmez” saldırı tipi bulunmaktadır. "
İTİBARA SALDIRILAR     
"Mobbing başvurusunda bulunan çalışanların “İtibara” yönelik saldırılarda birinci sırada %22,71 oran ile “Açıkça Kişiliğine Saldırılar” bulunmaktadır"
YAŞAM VE İŞ KALİTESİNE SALDIRILAR    
"Mobbing başvurusunda bulunan çalışanların “Yaşam ve İş Kalitesine Saldırılar” yönelik saldırılarda birinci sırada % 25,41 oran ile“ Kasıtlı Tutanak Tutulur ve Cezalar Verilir” bulunmaktadır. "
DOĞRUDAN SAĞLIĞI ETKİLEYEN SALDIRILAR  
 "Mobbing başvurusunda bulunan çalışanların “Doğrudan Sağlığı Etkileyen Saldırılar” başlığının ilk sırasında % 55,26 oran ile “ İş Yükü Artırılır” saldırı tipi bulunmaktadır."

İLLERE GÖRE BAŞVURU DAĞILIMLARI 
Mobbing başvurusunda bulunanların il dağılımı aşağıda yer almaktadır. En çok İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa’ dan mobbing başvurusu gelmiştir.

MOBBİNGİN SAĞLIĞA ETKİLERİ 
Mobbing ortamında; huzursuzluk, öfke, korku, utanç ve endişe duyguları artar, Sürekli olarak kendini eksik görme, Kendini aşağılama, Ağlama, uykusuzluk, tansiyon, depresyon, panik atak gibi sağlık sorunları ve stres bozukluğu yaratabilir. Mobbingin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinden bazıları: 1. Stres ve Anksiyete: Mobbing mağdurları sürekli stres altında yaşarlar ve bu durum, anksiyete bozukluklarına yol açabilir. Sürekli endişe ve korku hissi, çalışanın günlük yaşamını olumsuz etkileyebilir. 2. Depresyon: Sürekli tacize maruz kalmak, depresyona neden olabilir. İşteki kötü muameleler, kişinin kendine güvenini azaltabilir ve umutsuzluk duygularını artırabilir. 3. Duygusal Sorunlar: Mobbing, duygusal dengesizliklere ve duygusal sıkıntılara yol açabilir. Özsaygı eksikliği, öfke patlamaları, huzursuzluk ve duygusal bunalım gibi problemler ortaya çıkabilir. 4. Fiziksel Sağlık Sorunları: Mobbing, fiziksel sağlık üzerinde de olumsuz etkiler yapabilir. Stres ve kaygı, baş ağrısı, mide rahatsızlıkları, sindirim sorunları ve hatta kalp rahatsızlıkları gibi çeşitli fiziksel semptomlara yol açabilir. 5. İş Performansında Düşüş: Mobbing mağdurlarının iş performansı genellikle düşer. Sürekli strese maruz kalmak, konsantrasyon eksikliği ve motivasyon kaybı gibi faktörler, iş verimliliğini olumsuz etkileyebilir. 6. İlişkilerde Sorunlar: Mobbing, kişinin sosyal ilişkilerinde de zorluklara neden olabilir. İş arkadaşlarıyla veya aile üyeleriyle yaşanan gerilimler, mobbing mağdurlarının destek alabileceği bir ortamın olmamasına sebep olabilir. Mobbingin bu gibi sağlık sorunlarına yol açabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle, mobbingin tanınması ve önlenmesi, hem çalışanların fiziksel hem de zihinsel sağlığını korumak için önemlidir.

 MOBBİNGİN TOPLUMSAL MALİYETİ 

İsveç’te yapılan bir araştırmada, bir yıl içinde gerçekleşen intiharların %10’inin nedeninin mobbing olduğu belirlenmiştir (Uluslararası Çalışma Örgütü, 2010). Mobbing süreci, bireyler dışında kurum, aile, toplum ve ülke ekonomisi üzerinde de ciddi tahribatlara neden olmaktadır. National Safe Workplace Institute (Ulusal İşyeri Güvenliği Enstitüsü) uzman raporuna göre, Amerika Birleşik Devletleri’nde mobbingin çalışanlara toplam maliyeti, 1992 yılında 4 milyar dolardan fazladır (Tınaz, 2010). Michael H. Harrison’un A.B.D.’de 9.000 kamu çalışanı üzerinde yaptığı araştırmada, kadın çalışanların %42’sinin, erkek çalışanların ise % 15’inin son iki yılda zorbalığa uğradığını, bunun kayıp zaman ve verimlilik açısından 180 milyon dolara mal olduğu anlaşılmaktadır (Tutar, 2004: 114). Almanya’da yapılan araştırmalarda, mobbing uygulamalarının çok yaygın olduğu ve bu tür uygulamaların hem mağdur olan birey hem de işletme üzerinde olumsuz sonuçlar yarattığı tespit edilmiştir. Araştırmalarda, 1,5 milyon çalışanın mobbinge maruz kaldığı, mobbingin Alman ekonomisine yaklaşık 13 milyar Euro’luk bir zarar verdiği ifade edilmektedir. Alman Federal Çalışma Bakanlığı verilerine göre ise, çalışanların %2,7’si somut olarak mobbinge maruz kalmaktadır. Hatta intiharların %10’unun mobbing nedeniyle gerçekleştiği belirtilmektedir (Bozbel ve Palaz, 2007: 66– 80) Bir başka araştırmaya göre, İsveç’te 55 yaş ve üzerindeki tüm işgücünün % 25’lik bir bölümünün mobbing nedeniyle erken emekliye ayrıldığı bulgusuna ulaşılmıştır (Solmuş, 2008: 383). 17 Almanya’da her yıl zihinsel sağlık problemleri nedeniyle alınan izinlerin $2.2 milyon maliyete neden olduğu belirtilmektedir (Bingöl, 2007: 116). 1994 yılında, İngiltere Sağlık ve Güvenlik Direktörü tarafından mobbingin stres ve stres ile ilişkili maliyeti yılda £4.5 milyon olarak tahmin edilmekteydi (Field, 2014). Londra Ticaret Odasının 12 Haziran 2000 tarihli “İşyerinde Zorbalık ve Taciz” başlıklı raporunda ise 2000 yılı itibariyle mobbingin İngiltere endüstrisine olan zararı yıllık £2 milyar olarak belirtilmiştir. Raporda, taciz sonucu oluşan hatalar ve iş kazaları, artan hastalık izinleri, düşük verimlilik ve yüksek işe alım maliyetlerinin yaklaşık 19 milyon iş gününün kaybına neden olduğu belirtilmiştir (Field, 2014).

 MOBBİNGİN İŞVERENE MALİYETİ

 2001 yılında örgütsel sembolizm konulu konferansta Sheehan, McCarty, Barker ve Henderson, mobbingin Avustralyalı bir işverene maliyeti ile ilgili bir tahminde bulunulan uluslararası çalışmanın sonuçlarını açıklamışlardır. Buna göre, araştırmada Avustralya’daki; – Personel devri oranı (% 83), – İşe geç gelme oranı (% 87), – Azalan etkinlik oranı (% 21-58), – Düşen kalite durumu (% 19-28), – Firmaların danışmanlık hizmeti ihtiyacı (% 18), – Çalışanların meditasyon vb. yardımcı yöntemlere gereksinimi (% 10), – Artan hata maliyeti oranı (% 10), – Güvenli olmayan işyerlerinin oranı (% 59), – Tazminat talebiyle başlatılan hukuki mücadelelerin oranı (% 3), – İşyerlerinde görülen ayrımcılık eylemleri (% 2), – Diğer faktörler (% 1) dikkate alınarak, – Mobbing için belirlenen % 3,5’luk yaygınlık oranı kullanılarak, her bir mobbing vakasının Avustralyalı işverene maliyetinin en az AU$ 16.977 olduğu tahmin edilmiştir (Bingöl, 2007: 116). İşletmeler ve kurumlar, mobbing süreci sonucunda kilit insanları yitirirler. Yalnız mobbinge maruz kalanlar ve ayrılanlar değil, süreç içerisindeki olaylara tanık olan çalışanlar da, bir gün kendilerinin de mobbinge maruz kalacaklarını düşünerek örgüte olan güvenlerini yitirirler (Tınaz, 2006: 160-161). Örneğin, Birleşik Krallık’ta yapılan bir çalışmada, olası bir mobbing vakasına en az iki kişinin tanık olduğu ve tanık olanların % 20’sinin işten ayrıldığı belirlenmiştir (Özler ve Mercan, 2009: 31). Personelin işten ayrılmasının işletmeye yükleyeceği maliyetler ise şu şekilde sıralanabilir (Yılmaz ve Halıcı, 2010: 96-97); 1) Yeni işe alınacak personele harcanacak işe alma işlem ve zaman maliyetleri (örneğin; görevi duyurmak için hazırlanan ilanlar, yazışma, mülakat, seçim ve benzeri işler için katlanılan araç gereç ve personel maliyetleri), 2) Yeni işe alınacak kişinin alacağı hizmet içi eğitim maliyetleri, 3) Yeni işe alınan kişinin, işleri yeni öğrenmesi nedeniyle ücretine göre daha az iş yapmasının yarattığı maliyet artışı, 18 4) Yeni işe alınan kişinin işi iyi bilmemesi nedeniyle, işteki hataların ve kazaların maliyeti artırıcı etkisi, 5) İşten ayrılan personelin işten ayrıldığı günden itibaren yeni işe alınan personelin işe başlayamaması ve işe geç başlamasından doğan boş kapasite üretim kaybı, 6) İşe yeni başlayan personelin kullandığı araçlara yeni adapte olması nedeniyle, belirli bir dönem kullanılmayışının üretimde doğurabileceği verim kaybı, 7) İşten ayrılanların sayısının yüksek olması halinde fazla işlerin zamanında yetiştirilebilmesi için ödenen fazla mesailerin artması veya siparişleri zamanında karşılayabilme güçlüğü. Diğer bazı çalışmalar işyerinde psikolojik taciz sürecine maruz kalan bireylerin, stresli ve düşük iş doyumu ile çalıştıklarını göstermektedir. Örneğin, Birleşik Krallık’ta yapılan bir çalışma, işyerinde psikolojik taciz mağdurlarının, mağdur olmayan çalışanlara kıyasla daha düşük iş memnuniyeti ile çalıştıklarını ortaya koymuştur. Benzer olarak Finlandiya’da, işyerinde psikolojik taciz mağdurlarının daha fazla stres yaşadıkları ve daha düşük iş doyumu ile çalıştıkları saptanmıştır. Norveç’te 207 çalışanın katıldığı bir araştırmada ise, işyerinde psikolojik taciz ile iş doyumu arasında negatif bir ilişkinin varlığına dikkat çekilmiştir (Karatuna ve Tınaz, 2010: 81). İtalya Mobbinge Karşı Dayanışma Derneğinin, internet üzerinden yayınlanan araştırmasının sonuçları, mobbingin işletme üzerindeki etkileri hakkında genel bir yargıya varılabilmesi için güzel bir örnek oluşturmaktadır. Buna göre, İtalya’da bir işyerinde mobbinge maruz kalmış iki mağdurun altı ay içinde iş verimleri % 50 oranında düşmüştür. Bu düşüş sağlık giderlerini içermemektedir. Mağdurlardan biri sekiz, diğeri de on hafta süre ile işten uzak kalmış ve işyerinin üretim kapasitesi bu süre içinde % 5 oranında azalmıştır. Ayrıca mağdurların firma ile ilgili kötü izlenimlerini dışarıda anlatmaları nedeniyle kurum itibarı ve imajı zedelenmiştir (Çobanoğlu, 2005: 100-101). Diğer bazı çalışmalar işyerinde psikolojik taciz sürecine maruz kalan bireylerin, stresli ve düşük iş doyumu ile çalıştıklarını göstermektedir. Örneğin, Birleşik Krallık’ta yapılan bir çalışma, işyerinde psikolojik taciz mağdurlarının, mağdur olmayan çalışanlara kıyasla daha düşük iş memnuniyeti ile çalıştıklarını ortaya koymuştur. Benzer olarak Finlandiya’da, işyerinde psikolojik taciz mağdurlarının daha fazla stres yaşadıkları ve daha düşük iş doyumu ile çalıştıkları saptanmıştır. Norveç’te 207 çalışanın katıldığı bir araştırmada ise, işyerinde psikolojik taciz ile iş doyumu arasında negatif bir ilişkinin varlığına dikkat çekilmiştir (Karatuna ve Tınaz, 2010: 81)

tayinsepeti.com
Türkiye'nin En Kapsamlı Becayiş Platformu

TayinSepeti.com, memur ve işçiler için Türkiye’nin en kapsamlı becayiş ve tayin platformudur. Sözleşmeli personel, kadrolu memur veya sürekli işçi olarak becayiş ve tayin süreçleri hakkında en güncel bilgilere buradan ulaşabilirsiniz. Becayiş, Memur Tayin Hakkı, Sözleşmeli Personel, Kamu İşçisi, Yer Değişikliği, 3+1 Sözleşmeli, Kamu Personeli, Üniversite Becayişi